Những ngày cuối tháng 3, đầu tháng 4 năm 2009 trên hầu hết các báo đều giật tít: Việt Nam xuất siêu. Một số đài truyền hình, các diễn đàn báo chí đã có nhiều những ý kiến quan tâm và bình luận về tình hình kinh tế do ảnh hưởng của lần đầu tiên sau hàng chục năm đằng đẳng Việt Nam lại xuất siêu. Kể từ năm 1992, khi Việt Nam lần đầu tiên xuất siêu 39.9 triệu USD.

Vì sao xuất siêu?
Có thể nói ngay được rằng, xuất siêu nhưng chưa an tâm. Thành tích xuất siêu có được trong những tháng đầu năm nói trên có sự đóng góp của một khoản rất đặt biệt đó là đá quý và kim loại quý mà chủ yếu là vàng với kim ngạch 2,287 tỷ USD. Nếu loại trừ khoản này ra thì tình hình xuất siêu sẽ không có.

Ngoài ra, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, nhu cầu về hàng nhập khẩu trong nước cũng giảm hẳn. Giá cả hàng hoá trên toàn thế giới giảm, xuất khẩu không có lợi nên đã làm cho xuất khẩu ở các nước cũng giảm theo.

Đầu tư nước ngoài, ảnh hưởng chung của tình hình kinh tế Thế giới cũng giảm theo. Mỗi dự án đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đều kéo theo rất nhiều máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu… nay, tình hình giảm đáng kể chính vì vậy dẫn đến việc nhập khẩu vào Việt Nam trong quý I năm 2009 cũng giảm theo.

Chúng ta xuất khẩu những gì?
Hiện tại Việt Nam xuất khẩu chủ yếu là các mặt hàng thô, thiết yếu, có ít giá trị kinh tế như dầu thô, gạo, sắn, gỗ, may mặc… dầu thô sẽ cạn dần, hàng may mặc gia công là chủ yếu nên giá trị xuất khẩu chỉ là công lao động là chính, gạo, sắn… chưa tạo ra thành phẩm thì giá trị kinh tế không cao… Chúng ta đang xuất khẩu thô nhưng nhập khẩu toàn những thành phẩm.

Tình hình hiện nay
Chớp lấy thời cơ giá trang thiết bị vẫn còn rẻ do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, nhiều doanh nghiệp đã nhập khẩu để trang bị dây chuyền sản xuất, dụng cụ, phụ tùng phục vụ cho việc sản suất của mình. Tuy nhiên điều đáng lo ngại là rất nhiều các mặt hàng này có xuất xứ từ Trung Quốc. Đây là nơi mà chất lượng hàng hoá xuất khẩu vẫn đang còn là vấn đề đáng bàn.

Một vấn đề nữa là việc nhập khẩu ô tô nguyên chiếc đang tăng trở lại với khoảng 4500 chiếc và kim ngạch đạt tầm 92 triệu USD.

Xuất khẩu hiện tại vẫn tăng ở hầu hết các mặt hàng chủ lực dày dép, dệt may, nông sản, thuỷ sản thậm chí một số mặt hàng đang tăng mạnh.

Để được an tâm kể cả khi xuất hay nhập siêu
Xuất siêu nhưng chưa vui, nhập siêu lại càng không an tâm đang là vấn đề hiện nay. Cần nâng cao chất lượng hàng hoá, tìm kiếm thị trường để hàng xuất khẩu phải là các thành phẩm với giá trị cao về lợi nhuận trong khi nhập khẩu cần chọn lựa được đúng những mặt hàng với chất lượng đảm bảo sẽ là một giải pháp giúp cho nền kinh tế đất nước phát triển bền vững. Làm được điều này đòi hỏi sự trợ giúp của nhà nước và ý thức của từng doanh nghiệp cũng như ý thức của từng cá nhân mỗi người.

La Quang Trí - www.laquang.info